Nota Kinematik Gerakan Linear SPM Fizik (Tingkatan 4)
Apa itu kinematik gerakan linear?
Kinematik ialah kajian tentang gerakan objek tanpa mengambil kira daya yang menyebabkan gerakan itu. Gerakan linear bermaksud gerakan pada satu garis lurus. Jadi topik ini menerangkan bagaimana sesuatu objek bergerak lurus menggunakan sesaran, halaju dan pecutan.
Idea utama: sesaran, halaju dan pecutan
Jarak ialah jumlah panjang laluan (kuantiti skalar), manakala sesaran ialah jarak dalam satu arah tertentu (kuantiti vektor). Laju ialah kadar perubahan jarak, dan halaju ialah kadar perubahan sesaran mengikut masa. Pecutan pula ialah kadar perubahan halaju; jika halaju berkurang, ia dipanggil nyahpecutan (pecutan negatif).
Formula penting yang wajib diingat
Halaju: v = s / t. Pecutan: a = (v - u) / t, dengan u = halaju awal dan v = halaju akhir. Tiga persamaan gerakan linear ialah v = u + at, s = ut + (1/2)at^2, dan v^2 = u^2 + 2as. Unit SI: sesaran s dalam m, halaju u dan v dalam m s-1, pecutan a dalam m s-2, dan masa t dalam s.
Kesilapan biasa dan tip peperiksaan
Kesilapan biasa ialah mencampur adukkan jarak dengan sesaran, atau laju dengan halaju; ingat sesaran dan halaju mempunyai arah. Jangan lupa tanda: apabila objek nyahpecutan atau bergerak ke arah bertentangan, gunakan nilai negatif. Dalam graf, kecerunan graf sesaran-masa memberi halaju, kecerunan graf halaju-masa memberi pecutan, dan luas di bawah graf halaju-masa memberi sesaran.
Kaitan dan aplikasi harian
Kinematik digunakan untuk mengira gerakan kereta yang memecut, objek jatuh bebas di bawah graviti (a = g = 9.81 m s-2), dan gerakan dalam eksperimen pita detik. Topik ini menjadi asas kepada bab Daya dan Gerakan seterusnya seperti Hukum Newton dan momentum.
Cuma SkorA Juara satukan Active Recall + Spaced Repetition dalam matlamat harian anda — setiap soalan dibawa kembali tepat sebelum anda lupa, supaya kekal untuk hari SPM.
Latih percuma dalam app →Konsep berkaitan
Soalan Lazim
Apa beza jarak dengan sesaran?
Jarak ialah jumlah panjang seluruh laluan yang dilalui dan tiada arah (skalar). Sesaran ialah ukuran lurus dari titik mula ke titik akhir dalam satu arah tertentu (vektor). Contohnya jika anda berjalan 5 m ke hadapan kemudian 5 m balik, jarak = 10 m tetapi sesaran = 0 m.
Bila saya guna persamaan v^2 = u^2 + 2as?
Gunakan persamaan ini apabila soalan tidak melibatkan masa t. Ia menghubungkan halaju awal u, halaju akhir v, pecutan a dan sesaran s tanpa perlu tahu masa. Pastikan pecutan a dan sesaran s adalah tetap (seragam).
Macam mana cari sesaran dari graf halaju-masa?
Sesaran ialah luas kawasan di bawah graf halaju-masa. Bahagikan kawasan itu kepada bentuk mudah seperti segi empat tepat dan segi tiga, kira luas setiap satu, kemudian campurkan semua. Ingat, luas di bawah paksi masa bermakna gerakan arah bertentangan.