Nota Aruhan Elektromagnet SPM Fizik (Tingkatan 5)
Apa itu aruhan elektromagnet?
Aruhan elektromagnet ialah penghasilan daya gerak elektrik (d.g.e.) aruhan dalam satu konduktor apabila terdapat perubahan fluks magnet yang memotong konduktor itu. Jika litar itu lengkap, d.g.e. aruhan ini akan menghasilkan arus aruhan.
Mekanisme utama: perubahan fluks
D.g.e. aruhan hanya terhasil apabila konduktor memotong garis medan magnet, atau apabila bilangan garis fluks yang melalui gegelung berubah. Ini boleh berlaku dengan menggerakkan magnet masuk atau keluar dari gegelung, atau menggerakkan konduktor merentasi medan magnet. Jika tiada gerakan relatif atau tiada perubahan fluks, tiada d.g.e. terhasil.
Fakta dan hukum penting
Hukum Faraday: magnitud d.g.e. aruhan berkadar terus dengan kadar perubahan fluks magnet. Hukum Lenz: arah arus aruhan sentiasa menentang perubahan yang menghasilkannya (ini mematuhi hukum keabadian tenaga). Untuk konduktor lurus, magnitud d.g.e. bertambah bila kelajuan gerakan, kekuatan medan magnet, atau panjang konduktor bertambah.
Kesilapan biasa dan tip peperiksaan
Ramai pelajar lupa bahawa konduktor mesti bergerak memotong garis medan; bergerak selari dengan medan tidak menghasilkan d.g.e. Untuk menentukan arah arus aruhan pada konduktor lurus, guna petua tangan kanan Fleming, bukan tangan kiri. Ingat: apabila magnet ditolak masuk, hujung gegelung yang menghadap magnet menjadi kutub yang sama untuk menolak magnet keluar (Hukum Lenz).
Kaitan dan aplikasi
Aruhan elektromagnet ialah asas kepada penjana (dinamo) yang menukar tenaga kinetik kepada tenaga elektrik, dan juga transformer yang menukar voltan. Mikrofon dinamik dan brek elektromagnet juga menggunakan prinsip yang sama.
Cuma SkorA Juara satukan Active Recall + Spaced Repetition dalam matlamat harian anda — setiap soalan dibawa kembali tepat sebelum anda lupa, supaya kekal untuk hari SPM.
Latih percuma dalam app →Konsep berkaitan
Soalan Lazim
Apakah perbezaan antara hukum Faraday dan hukum Lenz?
Hukum Faraday memberitahu kita magnitud (saiz) d.g.e. aruhan, iaitu berkadar dengan kadar perubahan fluks magnet. Hukum Lenz pula memberitahu kita arah arus aruhan, iaitu sentiasa menentang perubahan yang menghasilkannya.
Kenapa tiada arus terhasil apabila magnet dibiarkan pegun di dalam gegelung?
Sebab tiada perubahan fluks magnet. Apabila magnet pegun, bilangan garis medan yang melalui gegelung kekal sama, jadi tiada d.g.e. aruhan dan tiada arus. D.g.e. hanya terhasil semasa magnet sedang bergerak masuk atau keluar.
Bagaimana cara menambah d.g.e. aruhan dalam gegelung?
Anda boleh menambah d.g.e. dengan menggerakkan magnet lebih laju, menggunakan magnet yang lebih kuat, atau menambah bilangan lilitan pada gegelung. Semua ini menambah kadar perubahan fluks magnet.