Nota Formula Empirik & Molekul SPM Kimia

Apa itu formula empirik dan formula molekul?

Formula empirik ialah formula kimia yang menunjukkan nisbah bilangan atom paling ringkas bagi setiap unsur dalam sebatian. Formula molekul pula menunjukkan bilangan atom sebenar bagi setiap unsur dalam satu molekul sebatian itu.

Bagaimana kedua-dua formula ini berkait?

Formula molekul sentiasa gandaan bulat kepada formula empirik, iaitu (formula empirik) x n, di mana n ialah nombor bulat 1, 2, 3 dan seterusnya. Contohnya glukosa mempunyai formula molekul C6H12O6 tetapi formula empiriknya ialah CH2O, jadi n = 6.

Formula dan langkah penting

Untuk cari formula empirik: tukar jisim (atau peratus) setiap unsur kepada mol dengan bahagi jisim dengan jisim atom relatif, kemudian bahagi semua nilai mol dengan nilai mol yang terkecil untuk dapat nisbah ringkas. Untuk cari n, guna n = jisim molekul relatif (Mr) dibahagi jisim formula empirik relatif, kemudian darab formula empirik dengan n.

Kesilapan biasa dan tip peperiksaan

Kesilapan biasa ialah lupa bahagi dengan mol terkecil, atau membundarkan nisbah terlalu awal (contoh 1.33 atau 1.5 patut didarab supaya jadi nombor bulat, bukan dibundarkan). Sentiasa gunakan jisim atom relatif yang betul dari Jadual Berkala dan tulis nisbah sebagai nombor bulat penuh sebelum menulis formula.

Kaitan dan aplikasi

Formula empirik selalu ditentukan melalui eksperimen, contohnya pembakaran magnesium untuk cari formula magnesium oksida (MgO) atau penurunan kuprum(II) oksida oleh hidrogen. Kemahiran ini penting untuk soalan pengiraan mol, persamaan kimia dan analisis data eksperimen dalam Kertas 2 dan Kertas 3.

Cuma SkorA Juara satukan Active Recall + Spaced Repetition dalam matlamat harian anda — setiap soalan dibawa kembali tepat sebelum anda lupa, supaya kekal untuk hari SPM.

Soalan Lazim