Nota Gerakan Zarah SPM Matematik Tambahan (Kinematik Gerakan Linear)
Apa itu gerakan zarah?
Gerakan zarah ialah pergerakan satu titik (zarah) di sepanjang satu garis lurus. Kita huraikan gerakan ini menggunakan tiga kuantiti: sesaran (s), halaju (v), dan pecutan (a). Ketiga-tiga kuantiti ini ditulis sebagai fungsi masa (t).
Idea utama: hubungan s, v dan a
Halaju ialah kadar perubahan sesaran, jadi v = ds/dt (kita bezakan s). Pecutan ialah kadar perubahan halaju, jadi a = dv/dt (kita bezakan v). Untuk pergi arah bertentangan, kita kamirkan: s daripada v, dan v daripada a.
Fakta dan formula penting
Bezakan untuk turun aras: s -> v -> a. Kamirkan untuk naik aras: a -> v -> s, dan setiap kamiran menghasilkan pemalar c yang dicari guna nilai awal (contoh pada t = 0). Zarah pegun bila v = 0; halaju maksimum bila a = 0; jarak (bukan sesaran) dikira dengan membahagikan gerakan pada titik v = 0.
Kesilapan biasa dan tip peperiksaan
Kesilapan biasa ialah keliru antara sesaran dan jarak; sesaran boleh negatif tetapi jarak sentiasa positif. Bila v berubah tanda, pecahkan selang masa pada v = 0 sebelum campur jarak setiap bahagian. Jangan lupa tambah pemalar c selepas mengkamir, dan sentiasa sertakan unit seperti m, m s-1 dan m s-2.
Kaitan dan aplikasi
Topik ini menyambungkan pembezaan dan pengamiran daripada bab Kalkulus kepada situasi gerakan sebenar. Ia digunakan dalam fizik untuk menganalisis pergerakan kereta, roket atau objek jatuh. Menguasai gerakan zarah membantu anda menjawab soalan struktur berkemarkah tinggi dalam Kertas 2 SPM.
Cuma SkorA Juara satukan Active Recall + Spaced Repetition dalam matlamat harian anda — setiap soalan dibawa kembali tepat sebelum anda lupa, supaya kekal untuk hari SPM.
Latih percuma dalam app →Konsep berkaitan
Soalan Lazim
Apa beza sesaran dan jarak dalam gerakan zarah?
Sesaran (s) ialah kedudukan zarah berbanding titik permulaan dan boleh bernilai negatif jika zarah berada di arah bertentangan. Jarak ialah jumlah panjang laluan yang dilalui dan sentiasa positif. Untuk mencari jarak apabila zarah bertukar arah, pecahkan gerakan pada masa v = 0.
Bila zarah dikatakan pegun atau berhenti seketika?
Zarah pegun atau berhenti seketika apabila halajunya sifar, iaitu v = 0. Untuk mencari masa itu, letak persamaan v sama dengan 0 dan selesaikan untuk t. Pada masa ini zarah selalunya sedang bertukar arah gerakan.
Bila saya perlu membezakan dan bila saya perlu mengamir?
Bezakan apabila hendak turun aras: daripada sesaran (s) ke halaju (v), dan daripada halaju (v) ke pecutan (a). Kamirkan apabila hendak naik aras: daripada a ke v, dan daripada v ke s. Setiap kali mengamir, tambah pemalar c dan cari nilainya menggunakan syarat awal yang diberi.